Bài 10. Phép cộng trong phạm vi 10 — Toán Lớp 1

Ở Bài 5 em đã tách và gộp số. Bài này em học cách viết việc gộp đó thành một phép tính, bằng một dấu mới: dấu cộng.

Khám phá: gộp lại thì bằng mấy?

Nam cầm 3 quả bóng đỏ, Mai cầm 2 quả bóng xanh. Gộp cả hai bạn lại thì được mấy quả bóng? Em đếm tất cả: một, hai, ba, bốn, năm.

3 và 2 gộp lại được 5. Em viết: 3 + 2 = 5, đọc là “ba cộng hai bằng năm”. Dấu + gọi là dấu cộng.

Phần 3 và phần 2 gộp lại thành cả 5:

Khám phá: thêm vào thì bằng mấy?

Trong lọ đã có 5 bông hoa, em cắm thêm 2 bông nữa. Lần này em không cần đếm lại từ đầu — em đã biết có 5 rồi, chỉ cần đếm thêm: năm… sáu, bảy.

Trên tia số, em đặt ngón tay ở 5 rồi nhảy hai bước sang phải: sáu, bảy.

Đếm thêm là cách làm nhanh khi số thứ nhất đã lớn.

Khám phá: số 0 trong phép cộng

Trên đĩa có 4 quả cam, đĩa bên cạnh không có quả nào. Gộp hai đĩa lại vẫn chỉ có 4 quả cam.

Cộng với 0 thì số không đổi. Ngược lại cũng vậy:

Từ mới

• phép cộng — phép tính gộp hai số lại thành một số
• dấu cộng — dấu “+”, đọc là cộng
• đếm thêm — đếm tiếp từ số đã có thay vì đếm lại từ một

Hoạt động

Đổi chỗ hai số

Có 6 quả cam và 2 quả quýt. Em đếm cam trước rồi đến quýt thì được 6 + 2. Bạn bên cạnh đếm quýt trước thì được 2 + 6. Hai bạn đếm khác nhau nhưng số quả thì vẫn thế.

Đổi chỗ hai số trong phép cộng thì kết quả không đổi — biết quả không đổi — biết một phép tính là em biết luôn phép kia.

Cộng ba số

Có 3 bông hồng, thêm 1 bông nữa, rồi thêm 2 bông nữa. Em làm lần lượt từ trái sang phải: 3 + 1 = 4, rồi 4 + 2 = 6.

Luyện tập

Đây là những cặp số em nên thuộc, vì chúng giúp em tính nhanh về sau: 1 và 9, 2 và 8, 3 và 7, 4 và 6, 5 và 5.

Mỗi cặp đều làm đầy đúng một khung mười ô.

Ghi nhớ

• Dấu “+” là dấu cộng; 3 + 2 = 5 đọc là “ba cộng hai bằng năm”.
• Đếm thêm từ số lớn hơn thì nhanh hơn đếm lại từ đầu.
• Cộng với 0 thì số không đổi: 4 + 0 = 4.
• Đổi chỗ hai số trong phép cộng thì kết quả không đổi.
• Cộng ba số thì làm lần lượt từ trái sang phải.

Cùng chơi ở nhà

Bố mẹ nói một số bất kì từ 1 đến 9, em nói ngay số còn lại để hai số gộp thành 10. Bố mẹ nói “bốn”, em đáp “sáu”. Nói đúng và nhanh mười lần liền là em đã thuộc những cặp số bằng 10 rồi đấy.