Bài 14. Khối lập phương, khối hộp chữ nhật — Toán Lớp 1

Ở Chủ đề 2 em đã học bốn hình phẳng — những hình vẽ trên mặt giấy. Bài này em làm quen với hình khối: những vật cầm được trên tay, có bề dày hẳn hoi.

Khám phá: khối lập phương

Khối lập phương có sáu mặt, mặt nào cũng là hình vuông và sáu mặt đều bằng nhau. Con xúc xắc, khối Ru-bích, hộp quà vuông đều có dạng khối lập phương.

Khám phá: khối hộp chữ nhật

Khối hộp chữ nhật cũng có sáu mặt, nhưng các mặt là hình chữ nhật và không phải mặt nào cũng bằng nhau. Bể cá, hộp bánh quy, chiếc loa vuông dài đều có dạng khối hộp chữ nhật.

Hai khối này rất giống nhau — chỉ khác ở chỗ khối lập phương thì mọi mặt đều là hình vuông bằng nhau.

Từ mới

• hình khối — vật có bề dày, cầm được trên tay, không phẳng như hình vẽ
• khối lập phương — sáu mặt đều là hình vuông bằng nhau
• khối hộp chữ nhật — sáu mặt là hình chữ nhật
• mặt — một bề phẳng của khối, ví dụ mặt trên, mặt trước

Hoạt động

Nhận ra khối trong một nhóm

Trong bốn khối trên, hai khối thứ nhất và thứ ba là khối lập phương. Khối thứ hai là khối hộp chữ nhật. Khối cuối cùng tròn lăn được, không phải hai khối em vừa học.

Tìm hình khối quanh em

• Khối lập phương: xúc xắc, khối Ru-bích, hộp quà vuông.
• Khối hộp chữ nhật: bể cá, hộp bánh quy, hộp bút chì màu, viên gạch.

Xếp chữ bằng khối lập phương

Bạn Việt dùng những khối lập phương nhỏ bằng nhau để xếp chữ. Chữ T hết 5 khối, chữ H hết 7 khối, chữ C hết 5 khối.

Vậy chữ H dùng nhiều khối nhất, còn chữ T và chữ C dùng số khối bằng nhau.

Luyện tập

Nhiều khối nhỏ ghép lại vẫn có thể thành một khối lớn. Xếp 2 khối ngang, 2 khối dọc và 2 khối sâu — tất cả 8 khối nhỏ — thì được một khối lập phương lớn.

Nhưng nếu xếp 3 khối ngang, 2 khối dọc và 2 khối sâu thì hình thu được dài hơn là cao, nên đó là khối hộp chữ nhật chứ không còn là khối lập phương nữa.

Ghi nhớ

• Khối lập phương: sáu mặt đều là hình vuông bằng nhau.
• Khối hộp chữ nhật: sáu mặt là hình chữ nhật.
• Khối vẫn giữ nguyên tên gọi dù to hay nhỏ, màu gì.
• Tám khối lập phương nhỏ bằng nhau xếp được một khối lập phương lớn.

Cùng chơi ở nhà

Em đi một vòng quanh nhà và tìm năm đồ vật có dạng khối hộp chữ nhật, rồi tìm thêm hai đồ vật có dạng khối lập phương. Kể cho bố mẹ nghe vì sao em xếp mỗi đồ vật vào nhóm đó nhé.